Ochrona dróg oddechowych

Istnieją trzy główne rodzaje wyposażenia ochrony dróg oddechowych:

  • ochrona dróg oddechowych z filtrem stwarzająca opór oddychania
  • ochrona dróg oddechowych z filtrem turbo bez oporu oddychania
  • ochrona dróg oddechowych z dopływem tlenu

Sprzęt ochrony dróg oddechowych z filtrem przepuszcza powietrze wdychane przez filtr. Istnieje wiele jego różnych typów.

Ochrona dróg oddechowych z dopływem tlenu doprowadza powietrze z miejsc wolnych od zanieczyszczeń lub butli. Z tego typu ochrony należy korzystać w przypadku:

  • konieczności ochrony przed silnymi zanieczyszczeniami,
  • korzystania z produktów z wysokim kodem (MAL),
  • nieznajomości składu zanieczyszczenia lub
  • ryzyka niedoboru tlenu.

Dla wszystkich typów sprzętu obowiązuje reguła nieprzerwanego korzystania z ochrony dróg oddechowych od momentu rozpoczęcia pracy do jej zakończenia.

Wybór między maską całotwarzową a półmaską zależy od rodzaju wykonywanej pracy. Należy również rozważyć użycie okularów, kasku, ochrony słuchu itp.

Wyposażenie ochrony dróg oddechowych musi ciasno przylegać do skóry.

Wytrzymałość oraz stopień ochrony wyposażenia zależy od przestrzegania instrukcji obsługi dostawcy, która powinna być sporządzona w języku duńskim i zostać dołączona do sprzętu. Zawiera ona m.in. informacje o jego użytkowaniu, przechowywaniu, czyszczeniu, konserwacji, naprawach i dezynfekcji.

Ograniczenia czasu pracy

Prace z wykorzystaniem wyposażenia ochrony dróg oddechowych zawsze są uciążliwe. Szczególnie obciążające są prace z zastosowaniem wyposażenia ochrony dróg oddechowych z filtrami, ograniczającymi funkcje oddechowe. Dlatego też wprowadzono ograniczenia czasowe dla ich użytkowania. Należy ich przestrzegać ze względu na duże obciążenie układu krążenia (serca).

Wyposażenia ochrony dróg oddechowych z filtrem można używać najwyżej trzy godziny dziennie. Podczas wykonywania prac przez czas dłuższy niż trzy godziny należy korzystać z ochrony dróg oddechowych z jednostką turbo (nawiewem) lub wyposażenia ochronnego z dopływem tlenu.

Ze względu na uciążliwość prac z wykorzystaniem środków ochrony dróg oddechowych, niezależnie od ich typu, należy ograniczać czas pracy, wprowadzając stosowne przerwy. W przerwach należy wykonywać inne prace, niewymagające korzystania ze sprzętu ochrony dróg oddechowych.

Prace z wykorzystaniem wyposażenia ochrony dróg oddechowych z dopływem tlenu lub jednostek turbo można wykonywać najwyżej przez 6 godzin dziennie, odbywając stosowne przerwy. Podczas prac rozbiórkowych konstrukcji zawierających azbest czas ten zmniejszany jest do maksymalnie 4 godzin z odpowiednimi przerwami.

Młodzież poniżej 18 roku życia może wykonywać prace z wykorzystaniem ochrony dróg oddechowych z dopływem tlenu wyłącznie przez trzy godziny oraz jeżeli jest to konieczne w ramach zdobywania wykształcenia zawodowego.

Ochrona dróg oddechowych z filtrem

Podczas prac wymagających kontaktu z pyłem i aerozolami można korzystać wyposażenia ochrony dróg oddechowych z filtrem.

Zalety:

  • Swoboda ruchów.
  • Nieskomplikowane rozwiązanie podczas wykonywania konkretnych prac oraz zmiennych miejsc pracy.

Wady:

  • Wyposażenie nie chroni przed wszystkimi substancjami.
  • Ograniczona trwałość.
  • Jeżeli wyposażenie obciąża funkcje oddechowe, można z niego korzystać najwyżej trzy godziny dziennie.

aandedraetsvaern-1-kap-6-polsk

Jako ochrony dróg oddechowych z filtrem można użyć maski jednorazowej, maski całotwarzowej lub półmaski z wymiennymi filtrami. Istnieją różne typy filtrów:

  • Klasa P1 chroni przed pyłem w ograniczonym stopniu. Nie wolno z niej korzystać w przypadku wartości granicznych poniżej 5 mg/m3. Nie chroni przed włóknami azbestowymi i pyłem kwarcowym.
  • Klasa P2 chroni przed większością rodzajów szkodliwego dla zdrowia pyłu. Filtry te chronią jedynie przed stałymi cząsteczkami lub przed stałymi cząsteczkami i ciekłymi aerozolami. Jeżeli filtr spełnia normę EN149:2001, chroni on zarówno przed stałymi cząsteczkami oraz ciekłymi aerozolami, np. mgłą powstałą wskutek opryskiwania. Nie chroni przed bakteriami i wirusami.
  • Klasa P3 posiada właściwości ochronne klasy P2, a ponadto chroni przed pyłem radioaktywnym, bakteriami, wirusami oraz nanocząsteczkami.

Filtry przeciwpyłowe nie chronią przed szkodliwymi dla zdrowia gazami i oparami.

Ochrona dróg oddechowych z filtrem

Maski całotwarzowe lub półmaski z wymiennymi pochłaniaczami. Istnieje wiele rodzajów filtrów pochłaniających, podzielonych na grupy ze względu na właściwości zatrzymujące gazy, opary i pył:

  • Typ filtrów A chroni przed mineralną terpentyną, toluenem, ksylenem i octanem butylu oraz innymi oparami organicznych rozpuszczalników o temperaturze wrzenia przynajmniej 65°C.
  • Typ filtra AX chroni przed oparami organicznych rozpuszczalników o temperaturze wrzenia poniżej 65°C. Filtry te należy usuwać po zakończeniu pracy w dniu, w którym były stosowane.
  • Typ filtra B chroni przed chlorem i cyjanowodorem i podobnymi gazami.
  • Typ filtra E chroni przed dwutlenkiem siarki i podobnymi gazami.
  • Typ filtra K chroni przed amoniakiem i podobnymi gazami.
  • Typ filtra Hg-P3 chroni przed oparami rtęci i cząsteczkami.
  • Typ filtra NO-P3 chroni przed gazami azotowymi i cząsteczkami.
  • Typ filtra SX chroni przed substancjami specjalnymi.

Filtry dostępne są w różnych klasach:

  • Klasa 1 oznacza małą objętość stężenia gazu.
  • Klasa 2 oznacza średnią objętość stężenia gazu.
  • Klasa 3 oznacza wysoką objętość stężenia gazu.

Nie wolno korzystać z ochrony dróg oddechowych z filtrem gazowym, jeżeli powietrze zawiera inne gazy lub opary, niż te, przed którymi chroni dany pochłaniacz. Stężenie gazów lub oparów w powietrzu nie może być większe niż dopuszczalne dla danego filtra.

Niektóre filtry chronią jednocześnie przed wieloma typami zanieczyszczeń.

Jeżeli potrzebujesz jednoczesnej ochrony zarówno przed cząsteczkami, jak i gazami, musisz zastosować dwa filtry, jako zewnętrzną warstwę filtr przeciwpyłowy, a jako wewnętrzną pochłaniacz gazowy.

Podczas natryskiwania farby zaleca się zastosowanie filtra wstępnego, chroniącego filtr cząsteczkowy umieszczony wewnątrz.

Oznakowanie

Filtry cząsteczkowe (filtry przeciwpyłowe) oznakowane są symbolami P1, P2, P3 i kolorem białym.

Pochłaniacze gazowe oznakowane są nazwą typu i klasy, a ponadto mają następujące kody kolorystyczne:

  • brązowy dla filtrów A
  • szary dla filtrów B
  • żółty dla filtrów E
  • zielony dla filtrów K

Filtry przeznaczone do ochrony przed różnymi gazami i kombinacjami cząsteczek i gazów oznakowane są kolorami poszczególnych typów.

Ochrona dróg oddechowych z dopływem tlenu

aandedraetsvaern-2-kap-6-polsk

Ochrony dróg oddechowych z dopływem tlenu należy używać zawsze, gdy:

  1. Istnieje zagrożenie niedotlenieniem (stężenie tlenu w powietrzu wdychanym poniżej 17%).
  2. Stężenie zanieczyszczeń powietrza jest wysokie.
  3. Nieznany jest rodzaj zanieczyszczeń lub ich stężenie jest zbyt duże.
  4. Nie istnieje odpowiedni filtr.
  5. Maska nie przylega ciasno do twarzy.
  6. Prace trwają dłużej niż w sumie trzy godziny.
  7. Prace są wyczerpujące fizycznie, a oddychanie uciążliwe.
  8. Przepisy ustawy o środowisku pracy wymagają tego np. podczas prac wymagających kontaktu z azbestem, styrenem lub innymi substancjami z wysokim kodowaniem (MAL).

Podczas korzystania z ochrony dróg oddechowych z dopływem tlenu zawsze dbaj o doprowadzanie świeżego powietrza z miejsc wolnych od zanieczyszczeń.

Ochrona dróg oddechowych turbo

Ochrona dróg oddechowych turbo (z nawiewem i baterią) zasysa powietrze przepuszczając je przez filtr (ochrona dróg oddechowych z filtrem), a następnie wdmuchuje je do wnętrza maski/kaptura. Oznacza to, że nie ma oporu oddychania, a co za tym idzie z ochrony tej można korzystać do 6 godzin dziennie.

Ochrona dróg oddechowych turbo stosowana jest jedynie w przypadkach, w których z reguły stosuje się zwykłe wyposażenie ochronne z filtrem. Dlatego też nie wolno z niej korzystać, jeżeli kodowanie MAL wymaga ochrony dróg oddechowych z dopływem tlenu, jak przykładowo podczas prac wymagających kontaktu ze styrenem.

aandedraetsvaern-3-kap-6-polsk

Łatwiej jest wdychać powietrze, korzystając z maski turbo i zazwyczaj gwarantuje ona większą swobodę ruchów niż w przypadku zwykłego wyposażenia z dopływem tlenu.

Wybieraj modele z możliwie największą pojemnością. Zapobiega to parowaniu wizjera, a wytwarzane w masce/kapturze nadciśnienie zwiększa właściwości ochronne.

Współczynnik ochrony

Współczynnik ochrony opisuje, w jakim stopniu wyposażenie ochronne jest w stanie zmniejszyć stężenie szkodliwej substancji we wdychanym powietrzu.Podany przez dostawcę współczynnik ochrony ustalany jest w warunkach laboratoryjnych.

Podczas korzystania ze sprzętu w miejscu pracy nie można liczyć na równie dobrą ochronę. Rzeczywisty stopień ochrony zależy od wielu czynników, np. od tego, jak dobrze maska przylega do twarzy. Wiele masek przeciwpyłowych nie przylega ściśle do skóry twarzy. Dlatego też nie nadają się one do użycia do wielu zadań na placu budowy. Dotyczy to m.in. wielu masek jednorazowych.

Współczynnik ochrony może również być ograniczony w przypadku zarostu twarzy lub korzystania z okularów. Użyj ew. ochrony dróg oddechowych z dopływem tlenu oraz kapturem ochronnym lub sprzętu turbo.

Wymiana filtra cząsteczkowego (filtra przeciwpyłowego)

Zapoznaj się z instrukcją obsługi dostarczoną przez dostawcę.

Do ochrony dróg oddechowych turbo przy jej zakupie często dołączony jest zestaw testowy do przeprowadzania kontroli filtra. Żywotność filtra można przedłużyć korzystając z filtra zewnętrznego.

W przypadku zwykłej ochrony dróg oddechowych z filtrem (stwarzającej opór oddychania) z zasad należy wymieniać filtr po stwierdzeniu wzrostu oporu.

Wymiana pochłaniaczy gazowych

Zapoznaj się z instrukcją obsługi dostarczoną przez dostawcę.

Pochłaniacz gazowy, zanim nastąpi jego zużycie, jest w stanie zatrzymać określoną ilość zanieczyszczeń. Dlatego też należy go wymienić w odpowiednim czasie.

Jeżeli poczujesz zapach gazu, powinieneś wymienić filtr, o ile nie jest to spowodowane nieszczelnością maski przy skórze twarzy. Dotyczy to również sytuacji, w których z instrukcji obsługi dostarczonej przez dostawcę wynika, że z pochłaniacza korzystać można dłuższy czas.

Ważne jest, aby dowiedzieć się, czy gaz w ogóle ma zapach.

Z filtrów A1 można jedynie korzystać jak z filtrów jednorazowych do prac trwających krótko (1/2 godziny) w przypadku niskich stężeń (ok. 3 x wartość graniczna).

Jeżeli dla danego filtra nie podano czasu użycia, należy w zamian użyć ochrony dróg oddechowych z dopływem tlenu.

Oznakowanie

aandedraetsvaern-4-kap-6-polsk

Na obszarach pracy z obowiązkową ochroną dróg oddechowych należy rozstawić odpowiednie tablice. Muszą one zawierać informację o rodzaju koniecznego wyposażenia ochronnego.

Tablice są szczególnie istotne na placach budowy, na których prace wykonuje kilka przedsiębiorstw jednocześnie. Umożliwia to ostrzeganie pracowników innych firm przed wejściem na obszar, na którym obowiązuje ochrona dróg oddechowych.