En ny version af håndbogen er netop udkommet.

Den nye håndbog findes dog kun som én samlet pdf lige nu. Vi forventer at være klar med en online version i løbet af efteråret.

Se den nye version af Håndbogen

Wibracje

Wibracje rąk i ramion

Mrowienie lub brak czucia w palcach to jedna z pierwszych oznak szkodliwego oddziaływania wibracji. Z czasem wzrasta ryzyko wystąpienia dolegliwości zwanej „białymi palcami”, która objawia się brakiem czucia w zimnych, białych palcach przy niskich temperaturach. Początkowo przypadłość ta występuje w jednym lub dwóch palcach, lecz jeżeli dłonie nadal narażone są na wibracje, może przerzucić się na kolejne palce oraz drugą dłoń.
Przerwij prace, jeżeli zauważysz u siebie objawy „białych palców”. Brak czucia w palcach zwiększa ryzyko wypadków przy pracy. Jednocześnie utrudnia wykonywanie prac wymagających precyzji ruchów.
Innymi konsekwencjami mogą być trwały niedowład palców oraz ograniczenie chwytności, ból w ramionach i stawach orazzwiększone ryzyko chorób zwyrodnieniowych.

Niebezpieczeństwo urazów spowodowanych wibracjami zależy od poziomu wibracji, na które pracownik narażony jest podczas 8-godzinnego dnia pracy. Zakłada się, że urazów można uniknąć, jeżeli obciążenie wibracjami nie przekracza 2,5 m/s².

Obciążenie wibracjami o wartości 2,5 m/s² odpowiada ciągłemu narażeniu na wibracje o poziomie:

  • 2,5 m/s² przez 8 godzin
  • 3,5 m/s² przez 4 godziny
  • 5 m/s² przez 2 godziny
  • 7 m/s² przez 1 godzinę
  • 10 m/s² przez 0,5 godziny

Dzienne obciążenie wibracjami nie może być większe niż 5 m/s², a wartości tej nie wolno pod żadnym pozorem przekraczać. Wartość całkowita dziennej ekspozycji informuje, kiedy pracodawca powinien zmniejszyć obciążenie i ustalona jest na 2,5 m/s². Przy poziomie wibracji między 2,5 a 5 m/s² można kontynuować wykonywanie prac. Należy jednak zbadać przyczynę wysokiego poziomu wibracji i postarać się o jego zmniejszenie w największym możliwym zakresie. Można to zrobić, odpowiednio rozplanowując prace oraz stosując właściwe pomoce techniczne.
Prace należy planować i wykonywać tak, aby nikt nie był narażony na działanie szkodliwych wibracji. Należy korzystać ze stosownego wyposażenia technicznego i ograniczać czas ich oddziaływania.

Vibrationer 2 kap 2
Aby zredukować obciążenie, można podjąć następujące działania:

  • Użyć metod o mniejszym poziomie wibracji, np. rozsadzania, cięcia betonu techniką diamentową lub cięcia strumieniem wody.
  • Planować prace tak, aby ograniczyć wibracje w jak największym stopniu.
  • W razie możliwości używać np. zdalnie sterowanych narzędzi/maszyn zamiast ręcznych.
  • Regularnie przeprowadzać konserwację narzędzi.
  • Podczas zakupu nowych maszyn lub narzędzi uwzględniać poziom emisji wibracji.

Dostawca ma obowiązek poinformować o poziomie emisji wibracji dłoni i ramion w instrukcji obsługi, dokumentacji sprzedaży itp., jeżeli przekraczają one poziom 2,5 m/s².
Zamów kilka różnych maszyn na okres próbny lub przy ocenie informacji o emisji wibracji maszyn podawanych przez dostawców skorzystaj z usług doradcy ds. środowiska.

Jako uzupełnienie do pozostałych działań mających na celu wygłuszanie wibracji, można korzystać z rękawic, mimo że mają one jedynie ograniczone działanie. Rękawice wygłuszają jedynie wibracje o wysokiej częstotliwości. Wygłuszają one „mrowienie” w uderzeniach np. młota udarowego, ale ryzyko białych palców pozostaje. To samo dotyczy większości ciężkich narzędzi budowlano-montażowych.

Wibracje całego ciała

Wibracje całego ciała to wibracje przenoszone na całe ciało, zagrażające bezpieczeństwu i zdrowiu pracownika w związku z dolegliwościami w lędźwiowej części pleców i urazami kręgosłupa.

Wibracje te przenoszone są przez siedziska i podłogi maszyn przejezdnych na osoby je obsługujące.

Im większy jest poziom wibracji oraz im dłuższy czas ich oddziaływania, tym większe jest ryzyko ich szkodliwego wpływu na organizm. Przerwy na odpoczynek mogą zmniejszyć szkodliwe skutki drgań.

Schemat dziennego obciążenia wibracjami przedstawia, na jaki poziom drgań narażany jest pracownik podczas 8-godzinnego dnia pracy. Dzienne obciążenie liczy się, sumując siłę wibracji oraz czas ich oddziaływania.

Przyspieszenie wibracji mierzone jest w m/s2 w trzech kierunkach prostopadłych względem siebie.

Unikaj zbędnych drgań i staraj się zapewnić jak najniższy ich poziom. Wartość graniczna dla wibracji całego ciała wynosi 1,15 m/s² i nie wolno jej przekraczać, natomiast wartość całkowita dziennej ekspozycji A(8) jest ustalona na 0,5 m/s².

Zagrożenie urazem wzrasta, jeżeli prace wykonywane są w wymuszonych pozycjach lub często dochodzi do skrętu pleców. Tak samo jest w przypadku zmęczenia mięśni lub napięcia pleców w wyniku wykonywania ciężkich prac fizycznych. Wstrząsy i gwałtowne ruchy związane z np. z nierównościami podłoża lub mniejszymi kolizjami również zwiększają ryzyko urazów.

Zakup maszyn

Ważne jest, aby zapewnić odpowiednie, ergonomiczne kabiny operatorskie. Oznacza to, że operatorowi należy zapewnić odpowiednią widoczność, a wszystkie funkcje obsługi muszą być rozmieszczone w taki sposób, aby obsługujący maszynę mógł wykonywać pracę bez wyciągania i wykręcania się w fotelu.

Należy pamiętać, że korzystanie z nieefektywnych maszyn o zbyt małych możliwościach przerobowych prowadzi do wydłużenia czasu obciążenia. (Ciężkie maszyny mają zazwyczaj również niższy poziom wibracji).

  • Wybieraj maszyny o niskim poziomie wibracji, lecz porównuj jedynie dane, dla których użyto tych samych metod pomiarowych.
  • W razie możliwości kupuj resorowane pojazdy.
  • W rozważania włącz ewentualnie doradcę ds. środowiska.

Dostawcy maszyn mają obowiązek:

  • Dostarczać maszyny o niskim poziomie emisji wibracji.
  • Dostarczać pojazdy z siedzeniami ograniczającymi przenoszenie wibracji na kierowcę w największym możliwym stopniu.
  • Informować o sile wibracji. Należy podać wartość drgań, jeżeli przekracza ona 0,5 m/s².

Poziom wibracji musi być podany w instrukcji obsługi, dokumentacji sprzedaży oraz technicznej dokumentacji urządzenia.

Minimalizuj ryzyko urazów

  • Dostosuj prędkość do podłoża, po którym się poruszasz.
  • Wybieraj i wyznaczaj drogi prowadzące wokół pokryw studzienek, dziur, kostki brukowej, płyt jezdni itp.
  • W miarę możliwości wyrównaj odcinki dróg o wzmożonym ruchu maszyn.
  • Tam, gdzie jest to możliwe, unikaj pełnego ogumienia.
  • Używaj foteli pasujących do danego pojazdu, w tym również do częstotliwości emitowanych przez niego wibracji. Fotel musi gwarantować odpowiednie oparcie dla pleców podczas wykonywania ruchów. Należy go poddawać regularnej konserwacji, musi być wyposażony w łatwy w obsłudze system regulacji oraz dopasowany do kierowcy. Kierowca musi ponadto otrzymać szczegółową instrukcję regulacji fotela.
  • Fotel musi mieć możliwość regulacji siedzenia do przodu/tyłu, kąta nachylenia oparcia, odcinka lędźwiowego oparcia oraz ustawienia wagi kierowcy. Z punktu widzenia wibracji najistotniejsza jest możliwość regulacji odcinka lędźwiowego oparcia zgodnie z wagą kierowcy.
  • W razie możliwości ustawiaj elementy i uchwyty obsługi w taki sposób, aby dostosowane były do wzrostu kierowcy.
  • Pojazd powinien być wyposażony w odpowiednie opony o prawidłowym ciśnieniu. Zapewnij również odpowiednią konserwację resorów, amortyzatorów pojazdu itp.