En ny version af håndbogen er netop udkommet.

Den nye håndbog findes dog kun som én samlet pdf lige nu. Vi forventer at være klar med en online version i løbet af efteråret.

Se den nye version af Håndbogen

Rozpuszczalniki organiczne

Rozpuszczalniki organiczne są używane do odtłuszczania i czyszczenia, lecz mogą również wchodzić w skład np. farb i klejów. Rozpuszczalniki organiczne są zazwyczaj klasyfikowane jako substancje niebezpieczne.

Zagrożenie zdrowia

Rozpuszczalniki organiczne przedostają się do organizmu przez płuca i skórę i mogą powodować uszkodzenia wielu organów. Urazy te mogą być poważne lub przewlekłe. Objawem poważnych obrażeń jest ból głowy, mdłości, odurzenie, zmęczenie oraz szybsze niż zwykle działanie alkoholu. Rozpuszczalniki organiczne mogą również podrażniać błony śluzowe oczu, nosa i gardła oraz powodować egzemy.

Narażenie na działanie organicznego rozpuszczalnika przez dłuższy czas może prowadzić do przewlekłych urazów mózgu i układu nerwowego. Typowe objawy to utrata pamięci, nerwowość i poirytowanie, a z upływem czasu również cięższe zmiany w psychice, np. depresje. Niektóre rozpuszczalniki organiczne mogą wywoływać nowotwory i powodować szkody reprodukcyjnych funkcji organizmu (wady płodu).

Niebezpieczeństwo pożaru i wybuchu

Rozpuszczalniki organiczne często są łatwopalne, a ich opary mogą w połączeniu z powietrzem tworzyć wybuchowe mieszanki. Związki rozpuszczalników organicznych zawierających chlor mogą rozszczepiać się podczas podgrzewania i wydzielać fosgen (trujący gaz).
Substancje łatwopalne i wybuchowe wymagają szczególnych środków ostrożności.

Podczas prac z wykorzystaniem organicznych rozpuszczalników o temperaturze wrzenia poniżej 65°C używaj ochrony dróg oddechowych z dopływem tlenu (z kompresora znajdującego się w miejscu wolnym od zanieczyszczeń lub z butli tlenowych), ponieważ zatrzymanie ich przez filtr węglowy może być utrudnione.

Zalecenia

Zalecenia dotyczące użycia i przechowywania rozpuszczalników:

  • Zawsze używaj jak najmniej szkodliwych rozpuszczalników.
  • Przestrzegaj instrukcji korzystania z miejsca pracy.
  • Unikaj palenia tytoniu i otwartych źródeł ognia (np. podczas spawania).
  • Zapewnij odpowiednią wentylację.
  • Używaj odpowiedniej ochrony dróg oddechowych, jeżeli nie ma innego sposobu uniknięcia wdychania oparów.
  • Nie zaglądaj do otwartego pojemnika z rozpuszczalnikiem.
  • Upewnij się, że oczyszczone lub impregnowane elementy przed rozpoczęciem dalszej ich obróbki są zupełnie suche.
  • Chroń skórę przed działaniem rozpuszczalników przy pomocy odpowiedniego wyposażenia ochronnego, np. rękawic, kombinezonów, fartuchów i rękawów, w zależności od wykonywanej pracy. Mokre ubranie należy natychmiast zdjąć, a skórę przemyć, jeżeli miała kontakt z substancją.
  • Nie pozostawiaj ścierek nasączonych rozpuszczalnikami luzem, w otwartych pojemnikach lub w kieszeniach odzieży.
  • Nigdy nie czyść skóry rozpuszczalnikami.
  • Chroń oczy przed zachlapaniem. Jeżeli podrażnienia oczu nie ustąpią po przemyciu ich wodą, skontaktuj się z lekarzem.