En ny version af håndbogen er netop udkommet.

Den nye håndbog findes dog kun som én samlet pdf lige nu. Vi forventer at være klar med en online version i løbet af efteråret.

Se den nye version af Håndbogen

PCB (polichlorowane bifenyle)

PCB (polichlorowane bifenyle) to skrót opisujący grupę substancji chemicznych. W przypadku narażenia na ich działanie przez dłuższy czas, zbierają się one w organizmie. Ponadto PCB uważane są za substancje rakotwórcze. PCB mogą ponadto powodować uszkodzenia płodu oraz zmniejszać zdolności rozrodcze.

PCB wykorzystywane były w masach uszczelniających w okresie 1950-1976 we wszystkich rodzajach budynków oraz jako uszczelnienie szyb termicznych w latach 1967-1973. PBC może również występować w lakierach podłogowych, farbach itp.

PCB łatwo przenikają z kleju lub masy uszczelniającej do sąsiadującego drewna lub betonu, a także odparowują do wnętrza pomieszczeń. PCB w powietrzu są wchłaniane przez farby ścienne, powierzchnie lakierowane, meble oraz plastik. PCB mogą przy tym zanieczyszczać inne elementy budynku, przenikając przez jego fugi.

Zastosowanie PCB było w przyszłości bardzo powszechne. Duński Państwowy Urząd Zdrowia opracował wytyczne odnośnie stężenia PCB w powietrzu w pomieszczeniach mieszkalnych. Duński Urząd Inspekcji Pracy opracował analogiczne wytyczne odnośnie stężenia PCB w powietrzu w pomieszczeniach w miejscu pracy.

Planowanie i przygotowanie

Do zwykłej oceny miejsca pracy (APV) należy dołączyć szczególny opis sposobu zastosowania się do poszczególnych wytycznych odnośnie PCB na placu budowy. Szczególna ocena może być planem pracy, który musi zawierać szczegółowy opis bezpiecznego i odpowiedniego postępowania z PCB.
Ponadto w planie BHP (PSS) dla danego placu budowy muszą być zaznaczone miejsca występowania PCB.

Prace należy zaplanować tak, aby unikać jakiegokolwiek rozprzestrzeniania się PCB. Należy unikać rozprzestrzeniania pyłu, a dodatkowo zwrócić uwagę na fakt, że PCB wydzielają opary po podgrzaniu, np. w kontakcie z szybko narzędziami działającymi na wysokich obrotach. W przypadku bardzo pylących prac lub wysokiego stężenia PCB konieczne może być zapewnienie dostępu do miejsca pracy przez śluzę.

W bezpośrednim sąsiedztwie miejsca pracy musi być dostęp do umywalki z ciepłą i zimną wodą. W przypadku prac remontowych należy zapewnić dwa pomieszczenia przebieralni w bezpośrednim sąsiedztwie miejsca pracy. Więcej na ten temat można przeczytać w akapicie o zapleczu socjalno-bytowym.

Przed opuszczeniem miejsca pracy należy upewnić się, że zostało ono oczyszczone z materiałów zawierających PCB, aby nie dopuścić do zanieczyszczenia pozostałych obszarów placu budowy. Narzędzia, telefony komórkowe itp. również należy wyczyścić przed ich usunięciem z miejsca pracy. Podczas wykonywania szczególnie pylących prac konieczne może być bieżące czyszczenie miejsca pracy.

Podczas wykonywania prac wymagających kontaktu z PCB należy stosować wyposażenie ochrony osobistej. Mogą to być rękawice, np. nitrylowe, pyłoszczelne kombinezony, okulary ochronne oraz ochrona dróg oddechowych w postaci przynajmniej półmaski z filtrem P3 (w niskiej temperaturze lub filtrem A2/P3 w przypadku prac polegających na mechanicznej obróbce fug. Pamiętaj, aby nigdy nie opuszczać miejsca pracy w brudnym wyposażeniu ochronnym.

Należy ponadto ograniczyć dostęp do miejsca pracy i rozstawić tablice informujące o występowaniu PCB.

Młodzież poniżej 18. roku życia, kobiety w ciąży i karmiące nie mogą wykonywać prac związanych z niebezpieczeństwem narażenia na działanie PCB w ilościach powyżej wartości granicznej. Prace wymagające kontaktu z PCB są uważane za bardzo niebezpieczne.

Zaplecze socjalno-bytowe

Zawsze muszą być dostępne łazienki z umywalkami i prysznicami z ciepłą i zimną wodą połączone z szatniami. Na każdego pracownika muszą przypadać dwie szafki do oddzielnego przechowywania odzieży roboczej i prywatnej. Dodatkowo w miejscu pracy musi być dostęp do pomieszczenia jadalnego, którego nie wolno używać do pracy. Należy zapobiegać zanieczyszczeniu pomieszczeń jadalnych PCB, dlatego też nie wolno do nich wnosić zabrudzonego wyposażenia ochronnego. Dlatego też zaleca się stosowanie kombinezonów.

W przypadku szczególnie wysokich stężeń PCB i bardzo pylących prac (np. renowacji) przebieralnię i łazienkę należy umieścić w bezpośrednim sąsiedztwie prac. Przebieralnie i łazienkę należy urządzić jak dwa pomieszczenia przebieralni: jedno czyste, a jedno brudne, przy czym przejście między nimi musi przebiegać przez pomieszczenie łazienkowe z prysznicami. Przebieralnie, pomieszczenia łazienkowe i jadalne należy na bieżąco poddawać skutecznemu czyszczeniu. Osobom wykonującym prace porządkowe należy udzielić odpowiedniego instruktażu odnośnie bezpiecznego postępowania z PCB.

Odpady

Odpady zawierające PCB należy w bezpieczny sposób zbierać i przechowywać w zamkniętych pojemnikach aż do momentu ich usunięcia. Odpady należy usuwać zgodnie ze wskazówkami udzielanymi przez poszczególne gminy.

Projekty modernizacyjne

W przypadku projektów modernizacyjnych, w których usuwane są wszystkie materiały zawierające PCB, obowiązują szczególne przepisy.
Miejsce pracy należy osłonić w odpowiednim stopniu. Na obszarze pracy musi panować podciśnienie. Ponadto należy używać specjalnych narzędzi z wyciągiem i filtrem pyłu.
Podczas prac z wykorzystaniem narzędzi powodujących pylenie i wydzielanie ciepła należy używać następującego wyposażenia ochronnego:

  • Ochrony dróg oddechowych z dopływem tlenu lub ochrony dróg oddechowych z wizjerem i jednostki turbo z filtrem A2P3.
  • Rękawic wykonanych z materiału chroniącego przed PCB np. gumy butylowej, neoprenu, vitonu lub 4H (PE/EVAL).
  • Pełnego kombinezonu klasy 4/5.