Oddziaływania chemiczne

Substancje i materiały chemiczne są wszędzie. Mogą to być substancje z zaplanowanym chemicznym działaniem, np. farby, pianki uszczelniające czy wylewane materiały podłogowe. Oddziaływania chemiczne mogą również pochodzić od materiałów budowlanych, których działanie nie jest celowe, np. pył z materiałów izolacyjnych, drewna, betonu czy dym wytwarzany podczas spawania i lutowania. W wielu przypadkach podczas prac rozbiórkowych i remontowych natrafić można na „grzechy przeszłości”, np. azbest, PCB (polichlorowane bifenyle), ołów i zanieczyszczenia gleby.

Dlatego też nie wystarczy zwracać uwagę jedynie na substancje wykorzystywane do prac – niebezpieczne materiały znajdują się również w istniejących budynkach.

Najważniejsze jest unikanie kontaktu z nimi, co nie zawsze jest możliwe. Dlatego też ważne jest przestrzeganie szeregu środków ostrożności zarówno podczas planowania prac, jak i w związku z wyborem wyposażenia ochrony osobistej.

Zapobieganie

Wiele chemicznych oddziaływań widać gołym okiem, niektóre z nich mają również wpływ na zmysły węchu i smaku. Możliwe jest m.in. dostrzeżenie w powietrzu pyłu. Również dym, opary i gaz oddziałują na zmysł wzroku, węchu lub smaku. Zauważenie niektórych oddziaływań chemicznych może jednakże być utrudnione lub całkiem niemożliwe. W tych przypadkach konieczne jest zaznajomienie się z informacjami umieszczonymi na etykiecie i w instrukcji zastosowania produktu.

Szczególnie uważać należy na zanieczyszczenia substancjami, których nie da się wykryć zmysłem wzroku lub węchu. Nigdy nie można mieć pewności, że nie ma ich w danym miejscu. Śmiercionośne są np. tlenki węgla. Niezauważalny może być również drobny, lotny pył azbestowy lub kwarcowy.
Zapobiegaj możliwym zagrożeniom zdrowia stwarzanym przez substancje chemiczne, postępując zgodnie z następującymi zaleceniami:

  • Usuń substancję i materiał z miejsca pracy.
  • W zamian użyj bezpieczniejszej substancji lub materiału.
  • Odizoluj substancję lub materiał, np. wykonując prace w oddzielnym, zamkniętym pomieszczeniu.
  • Zapewnij wentylację w miejscu wykonywania czynności, np. w formie punktowego wyciągu.
  • Używaj środków ochrony osobistej.
  • Zapewnij szczegółowe instrukcje pracy. Zapoznaj się ze wskazówkami korzystania z miejsca pracy.

Użycie niebezpiecznych substancji

Zawsze należy wymieniać niebezpieczne substancje i materiały na mniej niebezpieczne lub mniej szkodliwe. Leży to w zakresie odpowiedzialności inwestora zastępczego.

Duński Urząd Inspekcji Pracy może zażądać dokumentacji zaświadczającej, że zamiana niebezpiecznych substancji i materiałów nie jest możliwa ze względów ekonomicznych lub technicznych.

W tym przypadku nie wystarczy, że pracodawca jest w stanie udokumentować, że wpływ niebezpiecznych substancji i materiałów nie jest znaczący. Jeżeli zastosowanie zastępczej substancji lub materiału prowadzi do znacznych różnic we właściwościach technicznych lub kosztach, pracodawca ma obowiązek rozważenia wszystkich technicznych i ekonomicznych konsekwencji w związku w odniesieniu do bezpieczeństwa pracy.
Oceny tej należy jednak dokonać już w fazie projektowania.