En ny version af håndbogen er netop udkommet.

Den nye håndbog findes dog kun som én samlet pdf lige nu. Vi forventer at være klar med en online version i løbet af efteråret.

Se den nye version af Håndbogen

Azbest

Do 1986 r. azbest wykorzystywany był do izolacji różnego rodzaju płyt. Ma on właściwości rakotwórcze i może wywoływać nowotwory krtani, płuc oraz opłucnej. U palaczy tytoniu narażenie na oddziaływanie azbestu zwiększa ryzyko zachorowania na nowotwór płuc.
Stosowanie azbestu i innych materiałów zawierających azbest jest zabronione, ale dozwolona jest rozbiórka, remont oraz konserwacja budynków itp., do których budowy użyto materiałów azbestowych. Zabronione jest jednak czyszczenie materiałów zawierających azbest (m.in. eternitu) metodą ciśnieniową. Można otrzymać zezwolenie na ciśnieniowe czyszczenie konstrukcji, jeżeli powoduje ono jedynie niewielką emisję szkodliwych substancji.

Zdemontowanych, zdjętych lub w inny sposób usuniętych z pierwotnego miejsca płyt zawierających azbest nie wolno ponownie montować ani korzystać z nich w jakikolwiek inny sposób. Dotyczy to również materiałów, które nie uległy uszkodzeniu.

Pod pojęciem rozbiórki rozumie się całkowite usunięcie materiałów zawierających azbest z danego obszaru. Jeżeli materiały zawierające azbest usuwane są z wnętrz budynków itp., należy zgłosić to w Duńskim Urzędzie Inspekcji Pracy. To samo dotyczy prac, które wiążą się z krótkotrwałym lub niewielkim narażeniem na kontakt z azbestem, np. rozbiórką zawierających azbest dachówek łupkowych, których nie da się zdjąć w całości.

Podczas napraw należy zamykać i uszczelniać całe powierzchnie zawierających azbest pokryć dachów, sufitów i ścian.

Prace konserwacyjne polegają na szpachlowaniu i uszczelnianiu niewielkich obszarów z małymi otworami powstałymi np. w wyniku podwieszania, zdobienia i mocowania armatury, uszczelnianie pojedynczych uszkodzonych płyt azbestowych oraz zakrywanie zawierających azbest dachówek.

Młodzieży poniżej 18. roku życia nie wolno wykonywać prac z wykorzystaniem materiałów zawierających azbest. Młodych osób nie wolno także narażać na szkodliwe działanie pyłu azbestowego. Prace wymagające kontaktu z materiałami zawierającymi azbest są uważane za bardzo niebezpieczne. Osoby wykonujące prace rozbiórkowe wewnątrz budynku muszą przejść specjalne szkolenia w tym zakresie. Pracownicy powinni zostać odpowiednio przeszkoleni i poinstruowani do wykonywania prac z podwyższonym ryzykiem kontaktu z pyłem azbestowym. Pracodawca musi być w stanie udokumentować, że pracownicy otrzymali szczegółowe instrukcje.

Szkolenia i szczegółowe instrukcje należy uwzględnić przy wykonywaniu następujących prac:

  • Prace polegające na pakowaniu i pieczętowaniu uszkodzonych materiałów zawierających azbest.
  • Demontaż pokruszonych rur wodnych wykonanych z cementu azbestowego i znajdujących się w ziemi.
  • Zdejmowanie płaskich płyt cementowych (łupkowych), zawierających azbest.
  • Prace porządkowe po pożarze lub dużych szkodach spowodowanych przez sztorm, polegające na zbieraniu pokruszonych materiałów azbestowych.
  • Główne prace porządkowe podczas rozbiórki budynków.

Protokół

Jeżeli w związku z wykonywaniem prac budowlanych/renowacyjnych pracownicy zostaną narażeni na kontakt z azbestem, pracodawca musi sporządzić odpowiedni protokół, o ile kontakt z azbestem nie był jednie krótkotrwały z niskim oddziaływaniem azbestu, którego stężenie leży wyraźnie poniżej wartości granicznej dla koncentracji azbestu w powietrzu.
Protokół ten musi zawierać informacje dotyczące rodzaju i czasu trwania prac oraz oddziaływania azbestu, które miało miejsce. Protokół należy przechowywać przez przynajmniej 40 lat od zakończenia oddziaływania azbestu. W przypadku zakończenia działalności firmy protokół należy przesłać do Duńskiego Urzędu Inspekcji Pracy.

Zewnętrzna rozbiórka budynków pod zadaszeniem częściowym lub całkowitym.

Planowanie i przygotowanie
Do zwykłej oceny miejsca pracy (APV) należy dołączyć szczególną ocenę zawierającą opis sposobu zastosowania się do poszczególnych wytycznych. Szczególna ocena może być częścią planu pracy, który jest opracowywany przez pracodawcę. Plan pracy musi zawierać szczegółowy opis bezpiecznego i odpowiedniego postępowania z azbestem. Ponadto w planie BHP (PSS) dla danego placu budowy muszą być zaznaczone miejsca występowania azbestu.

Przy rozbiórce wszystkich konstrukcji zawierających azbest, niezależnie od tego czy występuje pylenie czy nie, pracodawca ma obowiązek sporządzić plan pracy uwzględniający zastosowanie ograniczających pylenie metod pracy, wentylację, środki ochrony osobistej oraz usuwanie odpadów. Ten sposób umożliwia dobry przebieg pracy podczas rozbiórki, porządkowania po pożarach lub usuwania materiałów zawierających azbest z budynków, instalacji i innych konstrukcji.

Plan pracy musi uwzględniać sposób, w jaki należy postępować z azbestem i materiałami zawierającymi azbest. Podczas rozbiórki budynków należy usunąć materiały azbestowe przed przystąpieniem do głównych prac.

Plan pracy musi również uwzględniać prace porządkowe związane z rozbiórką.

Ogólne środki ostrożności:

  • Stosuj metody pracy i narzędzia gwarantujące jak najmniejsze pylenie. Materiały przeznaczone do rozbiórki zawierające azbest należy zwilżyć, aby zapobiec pyleniu.
  • Usuwaj pył w miejscach jego powstawania. Można w tym celu korzystać z narzędzi mechanicznych z wydajnym wyciągiem.
  • Używaj ochrony dróg oddechowych, jeżeli istnieje ryzyko pylenia azbestowego. Jako ochrony dróg oddechowych należy używać przynajmniej półmaski z filtrem P2 (można z niej korzystać przez 3 godziny rozłożone na cały dzień pracy). Jeżeli pylenie jest duże, ochrona dróg oddechowych musi być wyposażona w dopływ tlenu. Z wykorzystaniem ochrony dróg oddechowych wyposażonej w dopływ tlenu można pracować maksymalnie przez 6 godzin rozdzielonych na cały dzień pracy. Prace rozbiórkowe z użyciem ochrony dróg oddechowych z dopływem tlenu można wykonywać przez najwyżej 4 godziny na dzień, a pierwszą przerwę należy robić najpóźniej po upływie 2 godzin pracy. Podczas wykonywania szczególnie obciążających prac konieczna może być dodatkowa redukcja czasu pracy.
  • Korzystaj z odpornej na pył odzieży roboczej w postaci kombinezonu z kapturem bez kieszeni. Powinien on przylegać do szyi i nadgarstków, należy go często zmieniać oraz unikać noszenia w przerwach na posiłki.

Oznakowanie

Aby ograniczyć dostęp nieupoważnionych osób, należy odgrodzić miejsce pracy. Ponadto należy rozmieścić widoczne tablice z napisem: „Uwaga. Prace azbestowe. Osobom nieupoważnionym wstęp wzbroniony“.

azbest-img-1

Odpady

Odpady zawierające azbest, np. pył, kurz oraz filtry należy zwilżyć, a następnie przechowywać i usuwać w szczelnie zamkniętych opakowaniach. Na opakowaniach należy umieścić oznaczenia informujące, że zawierają one azbest. Odpady usuwać należy zgodnie ze wskazówkami udzielanymi przez poszczególne gminy.

Czyszczenie

Istotne jest efektywne czyszczenie miejsca pracy. Dotyczy to zarówno zewnętrznego jak i wewnętrznego demontażu (usuwania) części budynków zawierających azbest. Po pracach demontażowych wewnątrz budynku należy oczyścić miejsce pracy przy pomocy odkurzacza, a następnie wyczyścić je na mokro. Nigdy nie wolno zamiatać na sucho. Na koniec należy dobrze wywietrzyć pomieszczenia, ponownie wyczyścić powierzchnie i ponownie wywietrzyć.
Odkurzacz musi być przeznaczony do wykonywania tego rodzaju prac i zatrzymywać azbest. Do filtrów powinna być dołączona dokumentacja informująca o właściwościach zatrzymywania azbestu, np. klasa pyłu H13.

Zaplecze socjalno-bytowe

Podczas wykonywania prac azbestowych należy zapewnić dostęp do przebieralni oraz łazienki z ciepłą i zimną wodą. Ponadto pracownicy muszą mieć dostęp do szafek: jednej na czystą, a drugiej na brudną odzież. Dodatkowo w miejscu pracy musi być dostęp do pomieszczenia jadalnego, którego nie wolno używać do pracy. Pomieszczenia te należy na bieżąco czyścić.

W przypadku pylących prac azbestowych oraz usuwania azbestu przebieralnię i łazienkę należy umieścić w bezpośrednim sąsiedztwie prac. W przypadku pylących prac azbestowych przebieralnie i łazienkę należy urządzić jak dwa pomieszczenia przebieralni: jedno czyste, a jedno brudne, przy czym przejście między nimi ma przebiegać przez pomieszczenie łazienkowe z prysznicami. Pomieszczenia te należy na bieżąco czyścić podczas wykonywania prac azbestowych. Należy przestrzegać instrukcji czyszczenia w związku z pracami azbestowymi.

Prace niepylące
Należy zapewnić dostęp do przebieralni, toalety oraz łazienki z ciepłą i zimną wodą. Ponadto należy zapewnić dostęp do pomieszczenia jadalnego, które musi być wolne od azbestu, co oznacza, że nie wolno w nim składować m.in. brudnego wyposażenia ochrony osobistej.

Prace pylące
W bezpośrednim sąsiedztwie miejsca pracy należy zapewnić dostęp do przebieralni, toalety oraz łazienki z ciepłą i zimną wodą. Należy zapewnić dwa pomieszczenia przebieralni: jedno „brudne”, a jedno czyste, przy czym przejście między nimi musi odbywać się przez pomieszczenie z prysznicami. Ponadto należy zapewnić pomieszczenie jadalne, które musi być wolne od azbestu, co oznacza, że nie wolno w nim składować m.in. brudnego wyposażenia ochrony osobistej.

Czyszczenie

Miejsce pracy, pomieszczenie przebieralni, pomieszczenia łazienkowe oraz jadalne należy na bieżąco czyścić.

Higiena osobista

Utrzymywanie higieny osobistej jest istotne. Przed każdą przerwą w pomieszczeniu jadalnym, wizytą w toalecie oraz zawsze po zakończeniu pracy myj twarz, dłonie i przedramiona.
W przypadku prac pylących należy brać prysznic przed każdą przerwą odbywaną w pomieszczeniu jadalnym oraz zawsze przy zakończeniu pracy.